پنجشنبه، تیر ۲۸، ۱۳۹۷

ترادف نام های گوسان و آشیگ

نام گوسان های ارمنی عهد ساسانی (مرکب از کلمات کا- اوس-ان= منسوبین به دوستدار عشق و آرزو) و آشیگ های آذری (منسوبین به عشق= ایش-کا اوستایی) در این کلمات سنسکریتی نیز به هم می رسند:
कौशिक m. kaush-ika love
आचके verb Acha-ke {AkA} love
نام گوسان (گو-اوس-ان: سراینده شیفتگی) را بدون جزء گو (سرودن و گفتن) به صورت اوزان (اوز-ان، اوس-ان: شیفته، عاشق) نیز آورده اند.

سه‌شنبه، تیر ۲۶، ۱۳۹۷

Värmland betyder vargland

Namnet på Värmland och dess sjö Värmel tyder att väringar har varit värmlänningar:
Värmland betyder vargland
Namnen på sjön Värmel och Värmland kan härstamma från varg-mel (sjön som ligger mellan vargar), eftersom djursymbol för Värmland är även numera dess vargar. Det låter att de vargklädda Väringarnas (varg-männens)/varjagernas (varg jägarnas) urhem har varit Värmland.
Ulvhedin från Torslunda fynden

شنبه، تیر ۲۳، ۱۳۹۷

معنی نام داهیا (تاهیا) که در منابع کهن چینی به عنوان نام بلخ آمده است

خود نامهای کهن بلخ یعنی بخذی باختریا و بهلیکه (بلهیکه) را می توان از هیآت سانسکریتی بهاک-ذی (محل درخشان)، بهاک-تریا (بسیار درخشان) و "بهالا/بهالّا" (درخشان، با شکوه و فرخنده و مطلوب) – "خه" (شهر) یعنی در مجموع به معنی شهر مقدس و درخشان گرفت. می دانیم که در عهد اسلامی به آن بلخ مشعشع (بلخ بامی) می گفته اند. لذا نام داهیای (تاهیای) آن در منابع چینی به همین معنی درخشان بوده است:
दाह m. dAha glowing
نظر به اینکه کلمۀ سنسکریتی دَئِو را به معنی درخشان گرفته اند لذا مترادف آن واژۀ بها-ک (بها-گ) می تواند مأخذ کلمۀ بَغ بوده باشد.

معنی محتمل اودرگ (ایدریغ)، سنجاب و سمور

نامهای اودرگ و سنجاب به معنی شکنندۀ[دانه و طعمه] و تند جونده و جوندۀ دراز به نظر می رسند:
{ava}-दारक adj. dAraka tearing off
शाण m. sANa saw- जव adj. java swift
शाण m. sANa (sama) saw-उरु adj.uru large

پنجشنبه، تیر ۲۱، ۱۳۹۷

معنی سنسکریتی نامهای چوآتراس و پاراچوآتراس

در منابع یونانی و رومی بین سالهای 30 و 640 میلادی سرزمین کادوسیان بین ماد و کوه چوآتراس (پاراچوآتراس) یاد شده است. نامهای این کوه در معانی سنسکریتی آن محل تیرانداز و تیر اندازی، یاد آور کوه رویان (محل تیراندازان) و ائیریوخشوثَ اوستا (محل تیراندازی آریائیها) است که آرش اساطیری تیر معروف خود را از آنجا پرتاب کرده است:
चापधर adj. chApadhara bow-armed
चापधर m. chApadhara Sagittarius
रुह् f. ruh shoot

سه‌شنبه، تیر ۱۹، ۱۳۹۷

نظری بر نام و نشان یاران و منسوبین و معاند موعود شیعیان

در این باب نامهای خراسانی و یمانی و نفس زکیه ذکر میشود که دو نام نخست (نظیر مناطق مخصوص یاران موعود زرتشتیان) نشانگر نواحی جغرافیایی شیعه نشین دور دست از عراق و مدینه و مکه است. ولی نام سوم ( این هم نظیر یاران تاریخی موعود زرتشتیان) نشانگر نفس زکیه تاریخی است: "نفس زکیه. [ن َ س ِ زَ کی ی ِ / یَ] (اِخ) محمد بن عبداﷲ بن حسن بن علی بن ابی طالب، مکنی به ابوعبداﷲ و ملقب و مشهور به نفس زکیه، از مردم مدینه و از اصحاب حضرت امام صادق بود و در عهد آن حضرت دعوی امامت کرد و به سال 145 هَ. ق. کشته شد. (از ریحانة الادب ج 4 ص 223)."
مخاصم موعود شیعیان یعنی سفیانی (معادل مخاصم اهریمنی موعود زرتشتیان) نشانگر خاندان ابوسفیان (امویان) است. جالب است، نام اصلی سفیانی یعنی عثمان (مار) در سنسکریتی به معنی خشمناک معادل دیو آشموغ (مخاصم سوشیانت موعود زرتشتی) یعنی بسیار خشمگین است: .उष्म m. uSma (aeshma) anger, ओघ m. ogha multitude

دوشنبه، تیر ۱۸، ۱۳۹۷

در رابطه با مقالۀ تحقیقی مطابقت کیانیان و نوذریان با مادها و هخامنشیان

سالهاست که منتظر نقد این مقالۀ مطابقت کیانیان و نوذریان با مادها و هخامنشیان از سوی افراد صلاحیت دار در زمینه تاریخ و اساطیر ایران باستان هستم ولی چون آن تخصص در دو زمینۀ تاریخ ماد دیاکونوف و تاریخ اساطیری ایران در گزارش‌های استاد پورداود و آرتور کریستن سن را کنار گزارش زادبوم زرتشت جیوانجی جمشیدجی مودی توأماً یکجا می خواهد، لذا تا به حال نقدی بدان نوشته نشده است. در این رابطه بود که هیئت دبیران مجله ایران نامه جرأت انتشار آن را بخود نداد. در مقابل سایتهایی که تخصصی در تاریخ ماد و تاریخ اساطیری ایران ندارند، مانند سایت فارسی دویچه وله آلمان و سایتهای سیاسی و شخصی مانند جبهه ملی، علیرضا نوریزاده، محمد نوریزاد و دیگران، آن را انعکاس داده اند.
https://www.academia.edu/11795708/
این_همانی_نام_و_نشان_و_زمان_و_مکان_پادشاهان_ماد_با_کیانیان_اساطیری _The_conformity_of_mythological_Kianists_with_the_Median_Kings_

شنبه، تیر ۱۶، ۱۳۹۷

معنی ایرانی مُلا و آخوند

کلمۀ سنسکریتی موله به معنی مأخذ و مرجع هم از نظر شکل و هم از نظر معنی، مفهوم منطقی تری را از مَولای عربی به معنی مخدوم در باب لغت مُلا (که در زبان عرب مصطلح نیست) عرضه می کند. این لغت سنسکریتی یاد آور مفهوم اوپَستا (اوپستاک) در متون پهلوی به معنی اساس و بنیان و متن اصلی است که برخی ایرانشناسان غربی نام اوِستا (اشعار شگفت انگیز ستایش) را به حدس با همین کلمه آن سنجیده اند.
मूल n. mUla basis
تعیین ریشه و خاستگاه نام آخوند ساده تر است چون در زبانهای ایرانی ختنی و سغدی "آئو" به معنی سخن و گفتار و "خوند" (هوند) به معنی مرد حکیم است (ریشه این کلمات در کتاب "در آمدی بر زبان ختنی، از دکتر مهشید میر فخرایی" موجود است)؛ لذا نام آخوند در مجموع به معنی مرد حکیم سخنور است.

پنجشنبه، تیر ۱۴، ۱۳۹۷

دخمه های قیزقاپان و کل داو (دکان داود) مربوط به کیاخسار (کیخسرو) و آستیاگ (اژدهاک) هستند

قرار داشتن دخمه های کیاخسارو آستیاگ در نزد قومشان ساگارتیان سمت کوهستان زاگروس (اسلاف گورانها) طبیعی است. ساگارتیانی که بعد از غلبه بر آشور تا سمت اربیل گسترش یافته بودند. چون در کتیبه بیستون چیتران تخمه ساگارتی که توسط داریوش در اربیل اعدام شده از نسل هوخشتره (کیاخسار) و نام مادهای حکومتی در کتیبه های آشوری به صورت ساگارتیان نیرومند (زاکروتی مادهای نیرومند) یاد گردیده است. نامهای اکدی ماد (مادو) و لولوبی و نامهای ایرانی ساگارتی و مغ و گوران در معنی مردم انجمنی به هم می رسند.
مطابق ویکیپدیا مقابر صخره‌ای دکان داوود در جادهٔ اکباتان به بابل موسوم به قیزقاپان (گاس-گپان= جای بزرگان) و کورخ‌ کیچ (اتاق منسوب به کِی= کیخسرو) در درّهٔ شهر زور کنار دهکدهٔ سورداش (دژ نیرومند) نزدیک سلیمانیه است. هر دو مقبره مسلماً متعلق به شاهان ماد است ولی هر دو در سرزمین سابق آشور قرار دارند و بالنتیجه نباید پیش از سال ۶۱۲ پ.م. ساخته شده باشند. حدس زده می‌شود که قیزقاپان قبر هوخشتره (کیاخسار) و دکان داوود قبر ایشتوویگو باشد.
قیزقاپان مانند مقبرهٔ صحنه، تقلیدی است از یک خانه با سقف بزرگ پیش آمده. ستون‌ها به جرزهای ستون‌نما تبدیل یافته و سقف تقلید از پوششی است که از تنهٔ درختان تعبیه شده باشد. در فاصلهٔ ستون‌ها نقوش برجستهٔ مظاهر خدایان دیده می‌شود. بدین قرار:
صفحهٔ مدوری با هیکلی چهار بال، و صفحهٔ مدور دیگری که هیکل آدمی بر آن منقوش است و هلالی زیر آن دیده می‌شود و صفحهٔ مدور دیگری که ستاره‌ای بر آن نقش است. مظهر اخیر در شرق باستان علی‌الرسم خاص ایشتار می‌باشد ولی اینها شاید مظهر آناهیتا باشد. دوتای دیگر به معنی خورشید و ماه یا به عقیدهٔ هرتسفلد اهوارامزدا و میترا می‌باشند. بالای سر تصویر برجسته صحنه‌ای از نیایش در مقابل آتشگاه است. کاهن سمت چپ ایستاده و لباس مخصوص مغان را به تن دارد. روی ملبوس معمولی ماد شرقی جُبّه مانندی که آستین‌های خالی‌اش آویزان است، پوشیده‌است. باشلق مانند بر سر و پارچه یا نواری بر صورت دارد. لباس شاه که سمت راست ایستاده مانند لباس مغ واضح نیست. او هم صورت را بسته ‌است. هر دو نفر کمان که مظهر پیروزی است بدست دارند.
دکان داوود گور دخمه‌ای تاریخی است که در سه کیلومتری جنوب شرقی سرپل ذهاب در ابتدای جاده انزل و در فاصله حدود ۱۰۰ متری از جاده اصلی کرمانشاه به سرپل ذهاب واقع شده و در میان اهالی محل به کل داوود (کل داو) و دکان داوود شهرت یافته‌است و به دوران مادها یا هخامنشیان تعلق دارد. دخمه در دل صخره ستبری کنده شده‌است و از زمین ارتفاع دارد و دسترسی به داخل آن امکان ندارد. در زیر این صخره یک قبرستان معاصر قرار دارد، یعنی از بیش از دو هزار سال پیش در این مکان اجساد مردگان با روش‌های مختلف دفن می‌شدند. درون مقبره پنج تاقچه جهت گذاشتن نذورات و یک گور بیضی شکل قراردارد. سقف دخمه تاق مانند است. این مکان نزد اهل حق متبرک بوده و در بعضی از اوقات سال برای انجام مراسم مذهبی در آنجا اجتماع می‌کنند.
این مقبره همانند گوردخمه بزرگ دربند صحنه، دارای ایوانی در جلو می‌باشد که طول آن در جلو ۹/۶۰ متر و در قسمت عقب ۷/۳۲ متر می‌باشد. عرض آن ۱/۹۵ متر و ارتفاع آن نیز ۲/۶۰ متر است. اطراف ایوان به وسیله قاب‌هایی تزئین شده‌ است. در دو طرف ورودی مقبره بقایای دو ستون دیده می‌شود که بدنه ستون‌ها به مرور زمان از بین رفته و تنها پایه‌ها و سرستون‌ها باقی‌مانده‌است. پایه ستون‌ها مربع شکل می‌باشند. در دیوار عقبی این ایوان ورودی به عرض ۱ متر و ارتفاع ۱/۵ متر وجود دارد که به اتاقی به طول ۲/۸۳ متر، عرض ۲/۳۱ متر و ارتفاع ۲/۱۸ متر منتهی می‌شود. در بدنه دیوارهای این اتاق ۵ تاقچه جهت قرار دادن نذورات کنده شده‌است. همچنین در نیمه سمت چپ کف اتاق، قبری بیضی شکل به عمق ۷۰ سانتی‌متر کنده شده‌است. سقف این اتاق دارای تاقی هلالی است ولی سقف ایوان جلو اتاق، مسطح می‌باشد.
در فاصله ۸ متری زیر این گوردخمه، قاب مستطیل شکلی بر روی یک قابی قدیمی تر تراشیده شده‌است. در داخل قاب جدید شخصیتی به حالت تمام قد با صورتی نیم رخ حجاری شده‌است. این شخص لباس بلندی بر تن و کلاه لبه داری بر سر گذاشته که قسمت پشت گردن و گوش‌های او را پوشانده‌ است. همچنین در یک دست او برسمی دیده می‌شود و دست دیگر را به حالت نیایش به طرف بالا نگه داشته‌ است.
تصور می‌شد که این گوردخمه و نقش برجسته حجاری شده در زیر آن متعلق به دوره ماد باشد و دکان داوود مقبره ایشتوویگو باشد برخی نیز این ادعا را رد کرده و عنوان می‌کنند احتمالاً مربوط به دوره هخامنشی می‌باشد این مکان در بین مردمان اهل حق بسیار مقدس می‌باشد تا جایی که با پای برهنه روی سنگ‌های دامنه کوه قدم می‌نهند و نذورات خود را نیز در بعضی مواقع آنجا در بین مردم منطقه توزیع می‌کنند.

معانی جابلقا و جابلسا

نامهای اساطیری جابلقا (جا-برغا= جای درون سد) و جابلسا (جا-برسا= سرزمین کوچک و باریک) که تصور شده در شرق و غرب جهان درون دیوار و سد آب قرار گرفته اند، جابلقا مربوط به چین و جابلسا بییشتر متعلق شبه جزیره کره به نظر می رسد تا ژاپن. در باور مردم شرق آسیا ژاپن به معنی سرزمین سمت بر آمدن خورشید و نامهای کره به شبه جزیره باریک شرقی و چین به مفهوم کشور مرکزی و غربی گرفته میشده است. نام چین و کره در مفهوم سرزمین مردم دانا مشترک بوده اند:
बर्स m. barsa thin end
نامهای کُره که آنرا با کشور اساطیری غربی جابلسا (جابرسا، شبه جزیره کوچک و باریک) در مغرب اقیانوس آرام مرتبط می سازد:
Sojunghwa: "Small China" or "Little Sinocentrism"
solongo:"rainbow"
Dongto: "Eastern Land