سه‌شنبه، اردیبهشت ۰۸، ۱۳۹۴

معنی نامهای رود هَراز و شهرهای آمل و اردبیل

هَراز (در شکل اوستایی هَر- ایس یعنی آب نیرومند) یا چنانکه دهخدا آورده است: هراز. (اِ) به زبان مازندرانی یعنی رود و نهر بزرگ. (یادداشت به خط مؤلف).
دکتر منوچهر ستوده نام رود هَراز مازندران را هَرهز آورده است که آن بدین هیئت نیز معنی آب سیلابی و نیرومند را میدهد. در اوستا هَر به معنی جاری و هَز به معنی سیلابی و نیرومند است.
نام شهر کنار آمُل/آمول (آمبو- ئول = آب بلند و نیرومند) هم که در کنار این رودخانه قرار گرفته گواه درستی این وجه اشتقاق های رود هراز است. به احتمال نام شهر اردبیل/اردی ویل نیز در این رابطه بوده و به معنی آب نیرومند رودخانه است چه از نام دیگر وی یعنی فیروزآباد/ فیروز آپ-پات (دژ آب غالب و نیرومند) نیز چنین مفهومی عاید میشود. چون وَل (ویل/ئول پهلوی، ویر اوستایی) و آمبو (آمو) به ترتیب در سانسکریت به معنی نیرومند (و بلند) و آب (رودخانه) می باشند. پس نام شهر اردبیل (اردویل) را برگرفته از نام اوستایی رودخانه آن یعنی اردویسور اناهیت (نیرومند بالنده پاک) بوده است.

هیچ نظری موجود نیست: