سه‌شنبه، تیر ۱۴، ۱۴۰۱

معنی نام مناطقی در آذربایجان

آربطان (اروَ-تان، محل رسا و نیرومند)، باسمنج (وهو-سپنج، استراحتگاه خوب)، وایقان (وایگ-ان، محل بافندگان)، ورزگان (محل کشاورزی)، یامچی (محل پیک سواره)، شندآباد (شیندا-وار، محل دژ)، شربیان (محل شریف)، سیس (سی-اوس، محل چشمه زارها) و اوشتبین (اوشتَ-بئون، محل خوشبختی و تندرستی).

دوشنبه، تیر ۱۳، ۱۴۰۱

سرمایه گذاری عقلها

دکتر فاروق قاسم، یک دانشمندِ زمین شناس عراقی است که تابعیت نروژی دارد. ایشان مطلبی با عنوان "سرمایه گذاری عقلها" نوشته است؛ می گوید:
با من از ثروت سرزمینی که مردمش در نفرت، نژاد پرستی، نادانی و جنگ غوطه ورند، صحبت نکنید.
نیجریه یکی از ثروتمندترین کشورهای دنیاست و بیشترین معادن را در اختیار دارد. این کشور یکی از بزرگترین صادرکننده های نفت در دنیاست، اما حال و اوضاعش را نگاه کنید!
چرا این گونه است؟ زیرا مردمش در نفرتهای نژادی غوطه ورند و این کشور عرصه نزاع و درگیری و تاخت و تاز گروههای مختلف است.
در مقابل، سنگاپور کشوری که روزی رئیس جمهورش می گریست، زیرا رئیس کشوری بود که در آن آب شُرب یافت نمی شد، امروز میزان درآمد سرانه اش بیشتر از ژاپن است!
امروزه کشورهای عقب مانده نگاهشان را معطوف به درون زمین کرده اند تا از موهبت آن خود را سیر کنند.
این در حالی است که انسان به خودی خود تبدیل به سرمایه ای موفق و سودآور گشته است.
آیا تا به حال اندیشیده اید که برای گوشی گلکسی و یا آیفن که شما از بازار می خرید چقدر هزینه شده است؟ شاید هزینه ی ساخت آن به یک دلار هم نرسد؛ چند گرم آهن، یک تکه شیشه و مقداری پلاستیک.
اما شما برای خرید آن صدها دلار هزینه می کنید، چیزی معادل چند ده بشکه نفت و گاز.
اما دلیلش چیست؟
دلیلش این است که کشور سازنده آن، از تولیدات عقل بشر بهره میبرد و صاحب ثروت اندیشه است.
آیا می دانید که شخصی مثل بیل گیتس مؤسس شرکت مایکرو سافت هر ثانیه 226 دلار درآمد دارد، چیزی معادل ذخایر کشور یمن و کشورهای خلیج فارس.
آیا می دانید که ثروتمندان دنیا، صاحب چاههای نفت و ثروتهای طبیعی نیستند، بلکه صاحبان همین نرم افزارهای ساده ای هستند که در گوشی شما نصب است!
آیا می دانید که سود شرکتی چون سامسونگ در طول یک سال 327 میلیارد دلار است.
صد سال طول می کشد تا ما چنین مبلغی را از تولید داخلی خود به دست آوریم.
برادر و خواهر گرامی
هر کجا که هستید، در شرق، غرب ، شمال ، و یا جنوب؛ و فکر می کنید ثروتی دارید که بدون نیاز به عقلتان، شما را بی نیاز می گرداند، این اوهام را از خود دور کنید؛ بدون عقلانیت هیچ ثروتی به دست نخواهد آمد.
ژاپن در جنگ جهانی دوم شکست خورد، اما در کمتر از پنجاه سال با علم و تکنولوژی از دنیا انتقام گرفت
؛
اما انسانهای کودن همچنان از شما می پرسند مذهبت چیست؟
از کدام قبیله ای؟
دین درست را از میوه اش باید شناخت، نه از صحبت های بزرگانش!
وقتی افراد بی نظم منظم شدند، فقر کم شد، دزدی کم شد، بی اخلاقی کم شد؛ آن وقت می گوییم که دین این جامعه درست است.
دکتر فاروق قاسم

معنی نام شهر میمنه در افغانستان

نظر به اینکه نام باستانی دیگر میمنه، نیسایه (محل استراحت کاروانها) بوده است. بر این اساس میمنه در اینجا از خلاصه شدن میث- مانه یا همان میهمانه (محل میهمانان) عاید شده است. به خاطر اسکان تجار یهودی در آنجا، آن را یهودیه هم می گفته اند.

مطابقت سومورزو با روانسر

در کتیبۀ پادشاه آشوری، تیگلت پیلسر سوم به همراه بیت همبان (کامبادنه، کامیاران) از سومورزو (محل بهشتی) یاد شده است که با روانسر (روان-سَر، محل آسایش روان) مطابقت دارد:
सूम m. sUma heaven
आर्षेय adj. ArSeya venerable

یکشنبه، تیر ۱۲، ۱۴۰۱

معنی خور در زمین خوردن

در لغت پهلوی خور در واژه زمین خوردن به معنی زخم و کوفتگی و آسیب آمده است. خوره در برهان قاطع به معنی پایمال هم آمده است. (فرهنگ لغات پهلوی، بهرام فره وشی):
ह्वरति{ह्वृ} verb 1 hvarati[hvR] fall

معنی نامهای میمه و ممقان و میمند

نظر به وجود قناتهای مهم و فراوان شهرکهای میمه و ممقان نام آنها را میشود از مَغِم اوستایی (قابل تبدیل به مَئم) به معنی مغاک، غار، سوراخ و قنات گرفت. در نام قصبۀ غارها، میمند واژۀ مَغ (مَئ) یا مَغِم (مَئِم، میم) به معنی غار است.تبدیل غ به ئ در تبدیل مغ پت به مؤبد هم دیده میشود.

Etymology of berry and apple

berry (n.)
Berry is like persian bar (fruit, load):
Old English berie "berry, grape," from Proto-Germanic *basjom (source also of Old Norse ber, Middle Dutch bere, German Beere "berry;" Old Saxon winberi, Gothic weinabasi "grape"), which is of unknown origin. This and apple are the only native fruit names.
apple (n.)
Old English æppel "apple; any kind of fruit; fruit in general," from Proto-Germanic *ap(a)laz (source also of Old Saxon, Old Frisian, Dutch appel, Old Norse eple, Old High German apful, German Apfel), from PIE *ab(e)l- "apple" (source also of Gaulish avallo "fruit;" Old Irish ubull, Lithuanian obuolys, Old Church Slavonic jabloko "apple"), but the exact relation and original sense of these is uncertain (compare melon).
Apple (abel) is like able:
able (adj.)
"having sufficient power or means," early 14c., from Old French (h)able "capable; fitting, suitable; agile, nimble" (14c.), from Latin habilem, habilis "easily handled, apt," verbal adjective from habere "to hold" (from PIE root *ghabh- "to give or receive").

شنبه، تیر ۱۱، ۱۴۰۱

معنی محتمل گوگان

معنی نام گوگان آذر شهر را به فارسی به معنی منسوب به گاو یا نیرومندی یا گوگن به ترکی یعنی دارای سر سبزی پهناور گرفته اند. ولی نظر به اینکه از محصولات تولیدی گوگان به گردو اشاره کرده اند که به نقاط مختلف کشور صادر می‌شود، لذا نام این شهر می تواند از تلخیص گوزگان یا گوی گان یعنی محل گردو یا محل محصول گرد عاید شده باشد:
गुड m. guDa (gudha) globe or ball

مطابقت دژهای اوراش، سیبار، ساگ بیتو و آرازیاش باستانی با ماه نشان، سعید آباد، سجاس و آریباد (سلطانیه)

در لشکرکشی آشوریان به رهبری پادشاه آشوری شامشی آداد پنجم شهر بزرگ منطقۀ گیزیل بوندا (قیزیل‌ اوزن) به نام اوراش (بزرگترین و بهترین) یاد شده است که با شهر ماه نشان (مهین شن، بزرگترین محل) همخوانی دارد.
در آن سمت از دژی به نام سیبار (محل لذتبخش) یاد شده است که معنی آن یاد آور قصبۀ باستانی سعید آباد (محل فرخنده) است.
آشوریان در ادامۀ لشکرکشی به دژهای ساگ بیتو (دژ سنگی، سجاس) و آرازیاش (محل رسا، آریباد، سلطانیه) رسیده اند.

وجه اشتراکی لغوی بین زروان، مزدا و وارونا

معنی اصلی زروان زمانۀ بیکران است. از وجه اشتقاقی ظاهری برایش اسطوره ساخته اند:
چون نام زروان به ظاهر می تواند معنی مشتاق شادی (آنکه از پیدایی اهریمن مأیوس و از زاده شدن اهورا مزدا شاد شد) و مزدا می تواند معنی سرخوش و نام وارونا معنی خوشی بدهد:
श्रिया f. shriyA happiness
वनति{वन्} verb 1 vanati[van] desire
रावण adj. rAvaNa causing to cry
मदाढ्य adj. madADhya intoxicated
मदाढ्य adj. madADhya drunk
varenangh (varena): luxury
طبق روایت ارمنی زروان در آرزوی داشتن پسری بود که جهان خوبی و نیکی را بیافریند او هزار سال قربانی کرد (قربانی به معنای یزش و نیایش) بعد از گذشت هزار سال که او ناامید شده بود نطفهٔ جفتی توامان در رحم او بسته شد چون زروان به عنوان موجودی بی‌طرف دارای دو جنسیت یا بدون جنسیت است. زروان دارای دو فرزند پسر شد که یکی اهورامزدا سرور خوبی‌ها که حاصل سال‌ها یزش اوست و دیگری اهریمن که حاصل ناامیدی و یاس زروان است. زروان با خود عهد کرد که حکومت جهان را به پسری که اول به دنیا بیاید بسپارد. اورمزد که دارای علم و حکمت بود از موضوع آگاه شد و به برادر خود خبر داد آنگاه اهریمن رحم زروان را پاره کرد و از آن بیرون آمد و گفت من آن پسری هستم که منتظر او بودی آنگاه زروان گریست و ناامید شد بعد که اورمزد به دنیا آمد او شاد شد و گفت این همان فرزندی است که منتظر او بودم اما طبق قولی که داده بود حکومت جهان را به مدت نه هزار سال به اهریمن واگذار کرد.