فرهنگ و انديشه

جمعه، مهر ۰۸، ۱۴۰۱

معنی نام روستای هورو (هوری)

نام این روستای عجبشیر که دارای تندیس قوچهای سنگی است به لغت اوستایی و سنسکریت به معنی دارای [پیکرهٔ] گوسفندان خوب است:

hu (hva): har, good

उरा f. urA (vara) ewe

چهارشنبه، مهر ۰۶، ۱۴۰۱

نام آخوند را به درستی با واژهٔ اَهونَ (اَخونَ) در اوستایی که در نام دعای زرتشتی اَهونَ وَئیری (دعای خواهش از خدا) به کار رفته، ربط داده اند. در سنسکریت مفهوم درست آن و همچنین عنوان آخوند به روشنی معلوم میگردد:

آخوند به صورت آهوانَده در سنسکریت به معنی «روحانی دعای طلب محافظت کننده از درگاه خداوند» است:

आह्वान n. AhvAna invocation of a deity

दयते{दे} verb Desid. dayate[de] wishing to protect or defend

نماز اهونَ وَئیری:

"همانگونه که سردار دنیوی، (فرمانروا، شاه) به ارادهٔ خود (فرمانروایی می‌کند) به همان گونه نیز یک رد یا رهبر روحانی در پرتو راستی و پاکی نیرومند است. بخشش اندیشهٔ نیک بهرهٔ کسی است که کار را به نام و به خواست مزدا انجام دهد. نیروی خدایی و کشور اهورایی از آن کسی است که درویشان را دستگیری کند."

اگر جزء «د» در نام آخوند را بر گرفته از «دا» (دانستن) بگیریم آن به معنی دانای دعای خدایگانی خواهد بود. ولی معنی دعای اهونَ وئیری (دعای خواهش از خدا) آن را به سوی همان معنی «روحانی دعای طلب محافظت کننده از درگاه خداوند» می برد.

واژهٔ آخوند و آیین وجودی طبقهٔ آخوند از آداب و سنن زرتشتی عهد ساسانی باقیمانده و با اسلام شیعی ایرانی گره خورده و بالاخره شکل اسلامی ضد خودی گرفته‌ است.

سه‌شنبه، مهر ۰۵، ۱۴۰۱

اتیمولوژی گندم و جو و چاودار

به نظر می رسد گنتوم پهلوی (گندم) علی القاعده از یوین-توم اوستایی یعنی دانه و غلهٔ برتر ساخته شده باشد.

جو به اوستایی و سنسکریت به صورت یَوَ آمده است که می توان آنرا به معنی دانهٔ دارای پوشش، از مصدر یاه (یاو-اَنگه، پوشیدن) گرفت.

چاودار (جودَر) ترکیب اوستایی جئیوی (گودی) و دَر/دار (دارنده) به نظر می رسد. چون دانهٔ چاودار لاغرتر از گندم و جو است.

دوشنبه، مهر ۰۴، ۱۴۰۱

اتیمولوژی برنج و rice

برنج به صورت وریهی-انگه در سنسکریت و اوستایی به معنی محصول برنج است. خود وریهی به صورت وَرِسَ-ی در اوستایی به معنی مویین و شبیه موی سفید است:

व्रीहि m. vrihi rice

व्रीहि m. vrihi any grain

अङ्ग n. anga component

rice (n.)

mid-13c., ris, "edible seeds or grains of the rice plant, one of the world's major food grains," from Old French ris, from Italian riso, from Latin oriza, from Greek oryza "rice," via an Indo-Iranian language (compare Pashto vriže, Old Persian brizi), ultimately from Sanskrit vrihi-s "rice."

اصول اخلاقی

اصول اخلاقی علمی که جامعه شناسان نتیجه گرفته اند:

1-عدالت و انصاف

2-درک واقعیت و کشف حقیقت

3-عشق و محبت

4-آزادی و رهایی

5-حرمت و حیثیت

جوامعی که اینها را مراعات و اجراء نکنند، انسانی و پیشرفته نیستند.

بر گرفته از گفتارهای دکتر فرهنگ هولاکویی.

مهرگان جشن خدایان خورشید

نظر به اختصاص ماه هفتم سال، تشریتو (مهر) به شمش (مهر) گفته شده است:

جشن پاییزی بابلیان در کنف حمایت شمش خدای عدالت (عدالت کیهانی) بابلی بود.

بنابراین ناهونتهٔ عیلامیان نیز نظیر شمش بابلیان و میثرهٔ پارسیان به عنوان خدای خورشید و عدالت کیهانی، جشن پاییزی داشته است.

ریشهٔ منگنه و منجنیق

این واژه ها از زبان یونانی گرفته شده اند و تئوری عامیانهٔ من چه نیک در لغت نامهٔ دهخدا در مورد منجنیق نادرست و مناسب خود شیفتگان است. مگر اینکه آن را شکلی از واژهٔ منگنیک یونانی بشماریم. معادل ایرانی آن هِلکان (هیلکان کُردی، فرو گذاشتن و رها کردن) است.

بحران کنونی نتيجهٔ به منگنهٔ مذهبی گذاشته شدن ملت طی چهار دهه است.