اتیمولوژی محتمل شلغم (سلجم) و بلغم و تُرب

به نظر می رسد کلمات شلغم (سلجم) و بلغم به ترتیب به معنی محصول بسیار گرد و کروی و مادۀ مرطوب فاسد بوده باشند: اولی ترکیب سلع (گرد و غده ای)- جم (بسیار جمع شده)، دومی ترکیب بل (ماده مرطوب)-خم (فاسد). گرچه اصل واژۀ بلغم از phlegma یونانی است. فکر نمی کنم حرف ف یونانی در عربی به ب تبدیل شده باشد لذا اعراب بلغم را از phlegma شبیه سازی کرده اند. به احتمال زیاد نام تُربِ (توربِ) متعلق به شلغم از تَرَب عربی یعنی در خاک شده پدید آمده است. چون در طبری ترب را تَرَب گویند.

در تأیید نظر هاروی کرافت و هرتسفلد

واژۀ سنسکریتی گئوتمه که نام بودا است مترادف با نام های بردیه و سپیتاک به معنی چاق و تنومند است:

भृश adj. bhRza greatly

गौतम n. gautama fat

स्फीत adj. sphita big

هرتسفلد، سپیتاک سپیتمان (گائوماته بردیه، پسر خواندۀ کوروش و حاکم بلخ) را همان زرتشت سپیتمان و هاروی کرافت وی را همان گوتمه بودای بلخ می داند.

ترکیب نام گئوتمه در سنسکریت در معنی پُر و چاق می تواند مرکب از گَیه (جان، تن) و تمه (زیاد، بزرگ) بوده باشد. حتی نام گائوماته هم در ترکیب گیه (جان، تن) و مَثه در پارسی باستان (بزرگ) به همین معنی است.

در عهد ساسانی معتقد بودند که زرتشت در حدود 600 سال پیش از میلاد زاده شده و معاصر ویشتاسپ پدر داریوش بوده و ابتدا در ری و بعد در بلخ حکومت می کرده است. 6000 سال (در واقع شار بابلی، شهر=ماه) معادل 600 سال است و زمان زرتشت در 600 سال پیش از لشکرکشی خشایارشا به یونان در خبر خسانتوس در واقع 60 سال می باشد. سالهای توراتی عمر اعقاب آدم نظیر 800 سال و 700 سال بابلی در اساس 80 سال و 70 سال است. 6000 سال واقعی پیش از خشایارشا، در بعضی نسخه ها را سر به عهد ما قبل تاریخ و یکجا زیستن هندواروپائیان در شمال دریای سیاه می خورد. ابوریحان بیرونی بزرگترین تقویم دان ایرانی سال ظهور زرتشت را 570 سال پیش از میلاد نشان میدهد. زرتشت (زرتوشترا) به لغت سنسکریت به معنی کسی است که بشارت زرین می دهد و بنا بر ترجمه پهلوی اوستا آن لقب موبدان باستانی بوده است. از این میان زرتشت از خاندان سپیتمه فرد مشخصی است. سپیتمه داماد و ولیعهد آستیاگ بوده است و در آذربایجان حکومت میکرده است. پسر او سپیتاک (تنومند، مقدس) ابتدا در ری و بعد در دوره کوروش در بلخ حکومت میکرده است و بنا به سنت زرتشتیان عهد ساسانی هم زرتشت کسی است که در عهد ویشتاسپ و هوتس (آتوسا دختر کوروش) زاده آذربایجان بوده و ابتدا در ری و بعد در بلخ حکومت کرده و از خاندان سپیتمه بوده است.

نام سه شاه-مغ شرقی روایات مسیحی برگرفته از نام پیشدادیان (نخستین قانونگذاران) هستند

ترانۀ گنوسی مروارید حلقه واسط اسطورۀ پارالاتها (پیشدادیان) و سه شاه-مغ روایات مسیحی به نظر می رسد:

شاهزاده ای اشکانی به نام توماس (مترادف جمشید، همزاد درخشان) برای کسب مروارید یا جامۀ نور (فرّ ایزدی) از سوی پدر به مصر فرستاده میشود ولی او در آنجا با مصریان همدم و همنشین میشود و مأموریت خود را فراموش می کند تا اینکه پدرش توسط پیک آسمانی وی را از غفلت بیدار می کند. در جمشیدنامه های عامیانه ایرانی هم جمشید مأموریت مشابهی دارد. ظاهراً ارتباطی بین این داستان و آمدن سه شاهزاده-مغ شرقی برای دیدن کودک خدایگانی صاحب فرّ (عیسی مسیح) وجود دارد. جالب است نام یکی از این مغ-شاهزاده ها بالتاسار آمده که به صورت ایرانی پرتو سارَ معنی سرور پارتهای اشکانی را می دهد. معانی سامی ملخیور، گسپار و بالتسار در زبانهای سامی به ترتیب شاه شهر، بسیار نیرومند و خدا شاهی داده است، آمده است. به نظر می رسد این سه تن شاه-مغ در اساس همان سه برادر پیشدادی (پارالات) یعنی هوشنگ (پادشاه سرزمین خوب، لیپوکسائیس)، تهمورث (پهلوان سرزمین ارابه، آرپوکسائیس) و جمشید (کولاکسائیس، پادشاه قبابل) باشند که این سومی در اساطیر اسکیتی که هرودوت نقل کرده با تصرف ابزار طلایی خدایگانی آسمانی به پادشاهی آریائیان سکایی-ایرانی می رسد:

Hymn of the Pearl

by Unknown, translated by William Wright

Embedded within the Acts of Thomas is a beautiful and complete statement of a classic Gnostic myth describing the exile and redemption of the soul. The text is known both as the Hymn of the Pearl and occasionally as Hymn of the Robe of Glory

This translation is from the Syriac by William Wright, Apocryphal Acts of the Apostles (London, 1871), pp. 238-245. The hymn has been arranged in couplets, following A. E. J. Klijn, The Acts of Thomas (Leiden, 1962), pp. 120-125. Klijn uses Wright's translation except for a few variant readings.

When I was a little child,

and dwelling in my kingdom,

in my father's house, and was content with the wealth and the

luxuries of my nourishers,

from the East, our home,

my parents equipped me (and) sent me forth;

and of the wealth of our treasury

they took abundantly, (and) tied up for me a load

large and (yet) light, which I myself could carry,

gold of Beth-Ellaya,

and silver of Gazak the great,

and rubies of India,

and agates from Beth-Kashan,

and they furnished me with the adamant,

which can crush iron.

And they took off from me the glittering robe,

which in their affection they made for me,

and the purple toga,

which was measured (and) woven to my stature.

And they made a compact with me,

and wrote it in my heart, that it might not be forgotten:

"If thou goest down into Egypt,

and bringest the one pearl,

which is in the midst of the sea

around the loud-breathing serpent,

thou shalt put on thy glittering robe

and thy toga, with which (thou art) contented,

and with thy brother, who is next to us in authority,

thou shalt be heir in our kingdom."

I quitted the East (and) went down,

there being two guardians,

for the way was dangerous and difficult,

and I was very young to travel it.

I passed through the borders of Maishan,

the meeting-place of the merchants of the East,

and I reached the land of Babel,

and I entered the walls of Sarbug.

I went down into Egypt,

and my companions parted from me.

I went straight to the serpent,

I dwelt in his abode,

(waiting) till he should lumber and sleep,

and I could take my pearl from him.

And when I was single and alone

(and) became strange to my family,

one of my race, a free-born man,

and Oriental, I saw there,

a youth fair and loveable,

the son of oil-sellers;

and he came and attached himself to me,

and I made him my intimate friend,

and associate with whom I shared my merchandise.

I warned him against the Egyptians,

and against consorting with the unclean;

And I dressed in their dress,

that they might not hold me in abhorrence,

because I was come from abroad in order to take the pearl,

and arouse the serpent against me.

But in some way other or another

they found out that I was not their countryman,

and they dealt with me treacherously,

and gave their food to eat.

I forget that I was a son of kings,

and I served their king;

and I forgot the pearl,

for which my parents had sent me,

and because of the burden of their oppressions

I lay in a deep sleep.

But all this things that befell me

my parents perceived, and were grieved for me;

and proclamation was made in our kingdom,

that every one should come to our gate [kingdom],

kings and princes of Parthia,

and all the nobles of the East.

And they wove a plan on my behalf,

that I might not be left in Egypt;

and they wrote to me a letter,

and every noble signed his name to it:

"From thy father, the king of kings,

and thy mother, the mistress of the East,

and from thy brother, our second (in authority),

to thee our son, who art in Egypt, greeting!

Call to mind that thou art a son of kings!

See the slavery,--whom thou servest!

Remember the pearl,

for which thou was sent to Egypt!

Think of thy robe,

and remember thy splendid toga,

which thou shalt wear and (with which) thou shalt be adorned,

when thy name hath been read out in the list of the valiant,

and thy brother, our viceroy,

thou shalt be in our kingdom."

My letter is a letter,

which the king sealed with his own right hand,

(to keep it) from the wicked ones, the children of Babel,

and from the savage demons of Sarbug.

It flew in the likeness of an eagle,

the king of all birds;

it flew and alight beside me,

and became all speech.

At its voice and the sound of its rustling,

I started and arose from my sleep.

I took it up and kissed it,

and I began (and) read it;

and according to what was traced on my heart

were the words of my letter.

I remembered that I was a son of royal parents,

and my noble birth asserted itself.

I remembered the pearl,

for which I had been sent to Egypt,

and I began to charm him,

the terrible loud breathing serpent.

I hushed him asleep and lulled him into slumber,

for my father's name I named over him,

and the name of our second (in power),

and the of my mother, the queen of the East.

And I snatched away the pearl,

and turned to go back to my father's house.

And their filthy and unclean dress I stripped off,

and left it in their country;

and I took my way straight to come

to the light of our home in the East.

And my letter, my awakener,

I found before me on the road;

and as with its voice it had awakened me,

(so) too with its light it was leading me.

It, that dwelt in the palace,

gave light before me with its form,

and with its voice and its guidance

it also encouraged me to speed,

and with its love it drew me on.

I went forth (and) passed by Sarbug;

I left Babel on my left hand;

and I came to the great Maisan,

to the haven of merchants,

which sitteth on the shore of the sea.

And my bright robe, which I had stripped off,

and the toga that was wrapped with it,

from Rantha and Reken[?]

my parents had sent thither

by the hand of their treasures,

who in their truth could be trusted therewith.

And because I remembered not its fashion,—

for in my childhood I had left it in my father's house,—

on a sudden, when I received it,

the garment seemed to me to become like a mirror of myself.

I saw it all in all,

and I to received all in it,

for we were two in distinction

and yet gain one in one likeness.

And the treasurers too,

who brought it to me, I saw in like manner

to be two (and yet) one likeness,

for one sign of the king was written on them (both),

of the hands of him who restored to me through them

my trust and my wealth,

my decorated robe, which

was adorned with glorious colors,

with gold and beryls

and rubies and agates

and sardonyxes, varied in color.

And it was skillfully worked in its home on high,

and with diamond clasps

were all its seams fastened;

and the image of the king of kings

was embroidered and depicted in full all over it,

and like the stone of the sapphire too

its hues were varied.

And I saw also that all over it

the instincts of knowledge were working,

and I saw too that it was preparing to speak.

I heard the sound of its tones,

which it uttered with its (illegible text), (saying):

"I am the active in deeds,

whom they reared for him before my father;

and I perceived myself,

that my stature grew according to his labors."

And in its kingly movements

it poured itself entirely over me,

and on the hand of its givers

it hastened that I might take it.

And love urged me too run

to meet it and receive it;

and I stretched forth and took it.

With the beauty of its colors I adorned myself,

and I wrapped myself wholly in my toga

of brilliant hues.

I clothed myself with it, and went up to the gate

of salutation and prostration;

I bowed my head and worshipped the majesty

of my father who sent me,—

for I had done his commandments, and he too had done what he promised,—

and the gate of his (illegible text),

I mingled with his princes,

for he rejoiced in me and received me,

and I was with him in his kingdom,

and with the voice of (illegible text)

all his servants praised him.

And he promised that to the gate too

of the king of kings with him I should go,

and with my offering and my pearl

with him should present myself to our king.

The Hymn of Judas Thomas the Apostles,

which he spake in prison, is ended

ریشۀ اوستایی و سنسکریتی چهار واژۀ دوقلو، گوساله، بیمار و چراغ

واژۀ دو گلو فارسی است: ریشۀ اوستایی واژۀ دوگلو/دوقلو

ریشۀ اوستایی واژۀ دوگلو/دوقلو واژه های گولی بلوچی و گلو در کُردی و گیله در آذری به معنی حبه و خوشه و سیاهی مرکز چشم است: دو گیله (دو حبه) و سه گیله (سه حبه). لذا دو گلو میشود دو دانه و دو حبه. کَلَ در سنسکریت به معنی نطفه و اتم و دانه است با گلو کُردی (قلو، گیله) و کل مازندرانی به معنی دانه مرتبط می نماید. در هیچ لهجه ترکی واژۀ دوقلو یافت نمیشود. ترکی دوقلو، اِکیز است (دو گانه، دو دانه). به سبب عدم مراجعه به لهجه های محلی ایرانی در انتساب آن به زبان ترکی دچار سهو شده اند. لو در ترکی علامت نسبت و مالکیت است. دوغو در ترکیه به معنی محل زایش خورشید (شرق) به کار میرود، بنابراین دوغولو در زبان ترکی یعنی شرقی یا منسوب به زایش، نه دوقلو/دوگلو.گلو/قلو در دوقلو/دوگلو بر گرفته از واژۀ اوستایی گَرِوَ (تخمۀ بچه در زهدان) است (علی القاعده تبدیل "ر" به "ل" اتفاق افتاده است). گَرِوَ در فرهنگ واژه های احسان بهرامی صفحه 469 بدین معنی آمده است: "تخمۀ بچه در زهدان". کلمات گلوله و گروهه (هر چیز گرد) هم از این ریشه به نظر می رسند.

ریشه فارسی واژۀ گوساله: علامت پسوند ه در گوساله را در فارسی می توان علامت تصغیر به جای اَک پهلوی گرفت. بنابراین ساله در گوساله یعنی خرد سال و گوساله یعنی گاو خرد سال.

واژۀ بیمار به صورت ویمارش به معنی ناراحتی در فرهنگ سنسکریتی بهاگواتا و نیز اسپوکن سنسکریت آمده است.

vimarsha* = m. irritation, impatience, displeasure W

विमर्ष m. vimarSa irritation (spoken sanskrit)

ریشۀ واژۀ چراغ

نظر به کلمۀ چیثره (روشنی) در اوستا و چیتره در سنسکریت (به معنی روشنی) معلوم میشود واژۀ چراغ در اصل چیهراگ (روشنی دهنده) بوده است.

चित्र adj. chitra bright

ریشۀ واژۀ چراغ

نظر به کلمۀ چیثره (روشنی) در اوستا و چیتره در سنسکریت (به معنی روشنی) معلوم میشود واژۀ چراغ در اصل چیهراگ (روشنی دهنده) بوده است:

चित्र adj. chitra bright

مطابقت اولگن (عالی، ثروتمند) خدای آسمان گوک ترکان با کورداله گن آلانها

نام کورداله گن آهنگر آسمانی آلانها در معنی خدای آهنگری گرگ سیما، مشابهت تامّی با اولگن خدای آسمان مردم گوک ترک (گرگ آسمانی) دارد؛ چون در اساطیر کهن گوک ترکان، منشأ مردم گوک ترک به گرگ و هنر آهنگری ایشان منتسب است.

در مجموع خدای آسمان ترکان، گوک ترک (گرگ آسمانی) بوده که در نزد آلانها تحت نام کورداله گون باقی مانده است. آلانها (ماساگتها، سئوروماتها) با ترکان همولایتی و همجوار بوده اند. بسیاری از قبایل آلان در آسیای میانی به کسوت ترکان در آمدند. آلانها در آسیا و اروپا از چین تا پرتغال پراکنده شدند. تنها جمعیت کوچک اوستی از ایشان به زبان و ملیت قدیم خود باقی ماندند و روکسولانها (آلانهای درخشان) تبدیل به ملیت اسلاوی کروات شدند.

نقش ایزد مهر (میرو) بر سکۀ کوشانی

نقش جالب ایزد مهر (میرو) بر سکۀ کوشانی:

معلوم می‌شود چهار شمع ادونت میلاد مسیح هم منشأ مهری دارد.

Gold dinar, c. 128-150 CE

Weight: 7.97 gm., Diam: 20 mm., Die axis: 12 o'clock

Crowned, diademed king standing facing, holding spear and sacrificing at altar at left, Bactrian legend around: þAONANOþAO KA ... NηþKI KOþANO

(King of Kings Kanishka Kushan) /

Solar deity Mithra standing left, holding sword hilt and holding out hand in blessing, radiate nimbus around head, Bactrian legend right: MIIPO, tamgha at left Göbl 31

Mithra replaced the Greek Helios ... compare this coin with the Helios coin above, with the identical iconography, only a different name.

https://scontent-arn2-1.xx.fbcdn.net/v/t1.0-9/49189280_2008864869198257_5707191356544253952_o.jpg?_nc_cat=106&_nc_ht=scontent-arn2-1.xx&oh=f5a547dc923fc3e63287c65e18fe5066&oe=5C8D0A70

احتمال ایرانی بودن واژۀ وسوسه

وسوسه به صورت وَس-وَسه در زبانهای کهن ایرانی (پارسی- اوستایی) می تواند معنی بسیار خواستن و پُر خواسته شدن را بدهد. با اینکه کلمۀ وسوس در قرآن ذکر شده، معهذا نظر به ریشۀ ایرانی آن ممکن است از زبانهای ایرانی به عربی وارد شده باشد.

نام اماکن جنوب غربی استان کرمانشاهان در لشکرکشی شیلهاک اینشوشیناک (١١٦٥ تا ١١٥١ پیش از میلاد)

در گروه ششم مناطق لشکرکشی شیلهاک اینشوشیناک از حلوان تا کوهدشت از این مناطق یاد شده است که با نامهای معادل محتمل کنونی شان، از این قرار هستند. لشکرکشی در سمت بالاهوته (سرابه)، ایالمان (حلوان)، زهاپ (قصرشیرین) شروع شده و تا به سمت شهر کاپلو (کوهدشت) ادامه یافته است: ناهیش بریه یا ناهیش براره (پالان)، باتاشی (قلعه بدری)، شاهیلیک (چشمه زرشک)، شابالیهو (سرپل ذهاب)، منرزموراتش (میرمیرو)، دانو (دانیال)، بیت اوزالی (زیلان)، بیت هانی پی (جوانرود)، شاکوپیا (ساروخان)، بیتاتی (برهان)،...سیلیا (زالو آب)، بیت نگیا (نهر آبی)، شاکاتارزا (کوزران)، دوهوپونا (زاونه)، انه هوتش (گهواره)، بیت سین ایشمانی (سیمانی)، بیت سیلیا (چنار)، بیت زاهمی (زیبری)، بیت سلتی (سرمست)، بیت هوبانی (هارون آباد، اسلام آباد)، شامرزه (صیادان)، شاایکلا (چارمله)، شانگیباری (ساتیان)، تینوالیریش (ایوان غرب)، بیت ماتیمو (مورت)، بیت لاکیپو (سرچله)، تینتو (ترن)، بیت ریکیم اداد (زرنه)، ...زهوکا (سهراب)، بیت تمتیا (حسین آباد، ایلام)، هاربتو (خرابه)، اورکوپوهتی (گلجار)، بیت ناپ شومالیا (شورابه)، ...لیو (بیجوند)، بیت تسک-شری (تنگ زرد)، بیت بربری (بلوران)، بیت میلی شپاک (مالمیر)، شابوراهوته (سراب دوره) و اورو- کاپلو (کوهدشت).

تطبیق ظاهر نامهای قدیمی قصبه های عیلام با نواحیی با نامهای کمابیش مشابه آنها در خوزستان

هیبارش (اندیمشک)، نیشاما (شاوور)، وانتا (ویس)، بردانکا (بدیل)، اومپورا (ام الصغر)، تاسپاک (دز آب)، ایباتا (لهبید)، پالاک (پادوک)، زولوشونا (زهره)، هازور (هویزه)، زیلا-هومبان (زالکی)، ایانا (الوان)، اکرانا (آغاجری)، مزداگوش (رام هرمز)، رازناواتیش (رود زرد)، هیدالی (هفتگل)، پیتاوا (پاتاوه) و تیگرش (تکاب).