سه‌شنبه، شهریور ۱۰، ۱۴۰۵

اتیمولوژی بیهق و بهستان (بیهستان، میاندوآب)

این نامها مرکب از اجزاء اوستایی بی ‌(دو) و هیچ (رود آبیاری کننده) هستند. در مجموع یعنی محلی که با دو رود آبیاری میگردد:
عبارت «دو رود بیهق» معمولاً به دو رشته رودخانه فصلی و مهم منطقه بیهق قدیم (سبزوار امروزی) اشاره دارد که به نام عمومی «کال شور» شناخته می‌شوند. این دو رود نقش مهمی در جغرافیا و ساختار تاریخی منطقه داشته‌اند:
کال شور جاجرم: از سمت شمال غربی وارد این حوضه و کویر می‌شود.
کال شور سبزوار: از سمت شرق جریان یافته و به کویر می‌ریزد.همچنین در منابع کهن جغرافیایی و کتاب تاریخ بیهق اثر ابن‌فندق، به رودها، قنات‌ها و شبکه‌های آبیاری این ولایت تاریخی (که میان نیشابور و قومس قرار داشت) اشاره‌های فراوانی شده است. این دو رود فصلی در نهایت به کویر دو شاخ در منتهی‌الیه جنوب غربی منطقه می‌ریزند.
در مورد میاندوآب (دو آب شرفنامه)، نظر به نام محلهٔ کهن بهی آن بهیستان (بی هیچ ستان، محل آبیاری شونده توسط دو رود) کتب جغرافیایی قدیم از توابع ولایت مراغه، مربوط به میاندوآب است که بین دو رود تاتائو (سیمینه رود) و جیغاتی (زرینه رود) قرار گرفته است. در منابع کهن در ولایت مراغه همچنین از نواحی گودول (چارپا پرور، چاراویماق)، انگوران (ملکان، محل مل=انگور) و ولاوران (دژ والا، تخت سلیمان) نیز یاد شده است.

هیچ نظری موجود نیست: