معنی توتمی آریا

واژهٔ آریا (به معنی نجیب) می تواند در مقام مقایسه با سکا و تور (به معنی توتم بزکوهی) اشاره به توتم نجیب اسب باشد که در سرزمین استپی اولیهٔ آریاییها فراوان بوده و ارابه اسبی با نام ایشان پیوسته است:

ह्वार्य m. hvArya horse

چون در شجره نامهٔ فریدون (کوروش) در کتاب پهلوی بندهش، آسپیان (مربوط به اسب) به کرّات تکرار شده است:

سلسله نسب فریدون در فصل ۳۱ از فقره ۷ بندهش این طور آمده‌است «فریتون آسپیان پسر پورتورا آسپیان پسر سوک تورا آسپیان پسر پور تورا آسپیان پسر سیاک تورا آسپیان پسر سپید تورا آسپیان پسر کفر تورا آسپیان پسر رمک تورا آسپیان پسر ونفر غشن آسپیان پسر جم پسر ویونگهان. از ویونگهان تا بآسپیان پور تورا، ده پشت بوده‌است. هر یک از آنان صد سال زندگانی کرده‌است که روی هم رفته هزار سال باشد. این هزار سال مدّت سلطنت ضحاک بوده‌است. از آسپیان پور تورا فریدون بوجود آمد کسی که از جم انتقام کشید. از او (یعنی پور تورا) دو پسر دیگر که برمایون و کتایون باشند نیز بوجود آمدند امّا فریدون پرهیزگارتر بوده‌است. از فریدون سه پسر بوجود آمدند، سرم (سلم) و توچ و ایریچ .....» (این سه نامهای نیاهای اساطیری قومی در مقام پسران کولاکسائیس سکاها یعنی سئورومات، سکا و دربیک/دری هستند).

هیئت پهلوی آثویان (آثفیان) هم متعلق به آسپیان و به معنی نگهدارندهٔ اسب به نظر می رسد که عنوان پدر فریدون/ایرج (آرای آرایان ارامنه) است :

अश्वया f. azvayA (asvaya) desire to get horses

نام فارس هم به واسطهٔ واژهٔ فَرَس (اسب)/هورس (به فنلاندی وَرس) با نجابت و اسب پیوند می یابد:

पृशनी f. pRzanI gentle

نام فرس که در زبان عربی وارد شده است، به مفهوم ایرانی و آریایی است که برای اعراب هم ردیف سوارکار و شریف بوده است و جنگاوران ایرانی را ”اساوره” یعنی ”اسوریان” و سواران یا "فرسان” و ”فوارس” می گفته اند.